Model oceny poziomu dojrzałości ram wewnętrznego nadzoru podatkowego (model) ma na celu dostarczenie obiektywnych, rzetelnych informacji, pozwalających ocenić poziom ich jakości.
Celem modelu jest również budowanie świadomości podatników dotyczącej zakresu RWNP oraz elementów istotnych dla zapewnienia ich skuteczności.
Model określa ścieżkę stopniowego rozwoju ram wewnętrznego nadzoru podatkowego. Rozwój ten powinien być dostosowany do możliwości oraz poziomu dojrzałości organizacji w innych sferach jej działalności, tak aby rozwój RWNP był spójny z rozwojem całej organizacji.
Ocena RWNP dokonana przy pomocy modelu jest wskazówką pozwalającą określić poziom dojrzałości wdrożonego przez podatnika nadzoru nad kwestiami podatkowymi oraz działania, jakie należy jeszcze podjąć, aby ten nadzór doskonalić.
Jednym z głównych celów wdrożenia ww. modelu jest ułatwienie procesu przygotowania się i aplikowania do Programu Współdziałania, dzięki:
- możliwości dokonania przez podatnika obiektywnej samooceny poziomu dojrzałości RWNP,
- zapewnieniu przejrzystości zasad ich oceny,
- jasnemu określeniu minimalnych wymagań w zakresie jakości ram, które powinny być spełnione przez uczestnika Programu.
Jednocześnie należy podkreślić, że model ten może być stosowany nie tylko przez podmiot aplikujący do Programu Współdziałania, ale przez każde przedsiębiorstwo, które chce ocenić i rozwijać w swojej organizacji RWNP.
W modelu wprowadzono pięciostopniową skalę dojrzałości:
- poziom 1 - ad hoc
- poziom 2 - inicjalny
- poziom 3 - zdefiniowany
- poziom 4 - zarządzany
- poziom 5 - świadomy
Im wyższy jest poziom dojrzałości RWNP, tym mniejsze prawdopodobieństwo podejmowania przez podatnika działań skutkujących nieprawidłowościami podatkowymi. Większa jest możliwość i chęć ocenianego podmiotu do prawidłowego realizowania obowiązków podatkowych, co przekłada się na wyższy poziom zaufania i mniejszy nadzór ze strony KAS w ramach Programu Współdziałania.
Ramy wewnętrznego nadzoru podatkowego można uznać za skuteczne i adekwatne począwszy od poziomu trzeciego. Dlatego organizacja, która chce przystąpić do Programu Współdziałania, powinna osiągnąć poziom dojrzałości zbliżony do poziomu zdefiniowanego (poziom 3). Natomiast jeżeli organizacja uzyska w wyniku audytu wstępnego wartości między poziomem 2 a 3, będzie miała możliwość uzupełnienia brakujących elementów po podpisaniu umowy o współdziałanie, w uzgodnionym z KAS terminie.
Istotnym aspektem poziomu dojrzałości jest także gotowość i chęć organizacji do ciągłego rozwoju RWNP. Oznacza to, że organizacja, która osiągnęła dojrzałość na poziomie 3, powinna pracować nad dalszym rozwojem RWNP.
Dla każdego z poziomów oceny dojrzałości RWNP została przygotowana ogólna charakterystyka, która znajduje się w arkuszu nr 2 oraz przy każdym z poziomów dojrzałości w poszczególnych obszarach modelu. Ogólna charakterystyka poziomów dojrzałości RWNP stanowi punkt odniesienia dla organizacji, w przypadku wątpliwości na jakim poziomie należy ocenić wdrożenie nie tylko całych RWNP, ale i poszczególnych obszarów lub szczegółowych wymagań wynikających z Wytycznych.
Podobnie jak Wytyczne w zakresie RWNP, model nie ma charakteru normatywnego, stanowi zbiór oczekiwanych, a nie obligatoryjnych rozwiązań. Dlatego też dokonując oceny w oparciu o model, należy stosować zasadę „stosuj lub wyjaśnij”.
W modelu przyjęto zasadę od szczegółu do ogółu, zatem w pierwszej kolejności oceniana jest dojrzałość poszczególnych atrybutów, a dopiero później obszarów i na końcu całych RWNP.
Przeprowadzając ocenę dojrzałości RWNP, należy również pamiętać, że nie każdy atrybut wymaga sformalizowanych, spisanych regulacji w formie dokumentu (istotne jest aby zasady postępowania w danym procesie były udokumentowane, natomiast sposób ich udokumentowania może być różny).
Podmiot aplikujący do Programu Współdziałania powinien uzasadnić dokonaną ocenę w każdym atrybucie, wskazując na konkretne działania podjęte przez organizację w tym zakresie.
Należy także wyjaśnić, że w modelu podobnie jak i w niżej opisanych „Wskazówkach i dobrych praktykach w zakresie RWNP” - dwa elementy RWNP, tj. zarządzanie informacjami i danymi podatkowymi oraz audyt wewnętrzny, nie zostały wyodrębnione jako odrębne obszary. Stanowią one elementy składowe innych obszarów RWNP i zostały w nich uwzględnione. Rolą audytu wewnętrznego w zakresie kwestii podatkowych jest niezależne monitorowanie, weryfikacja i ocena skuteczności procesów m.in. zarządzania ryzykiem podatkowym, kontroli wewnętrznej i ładu podatkowego. W konsekwencji audyt wewnętrzny wspomaga funkcjonowanie poszczególnych obszarów RWNP poprzez niezależne spojrzenie na ich funkcjonowanie oraz ich ocenę, która może posłużyć do ich usprawnienia. Podobnie komunikacja i informacja przenika każdy obszar RWNP wpływając na ich jakość. W związku z powyższym ww. dokumentach RWNP zostały podzielone na 9 obszarów.
W przypadku pytań i uwag dotyczących modelu prosimy o kontakt na wskazany adres mailowy:
program.wspoldzialania@mf.gov.pl
Dokument do pobrania:
Model oceny poziomu dojrzałości RWNP XLSX, 188,02 kB
Wybierz swoją sytuację