Program ETACA to inicjatywa współpracy administracji podatkowych w Europie. Dotyczy dużych przedsiębiorstw międzynarodowych (MNE), które mają siedziby w krajach Unii Europejskiej.
Data publikacji: 12.01.2026
Data aktualizacji: 12.01.2026
Program ETACA (European Trust And Cooperation Approach) jest wynikiem prac Komisji Europejskiej (KE). Powstał, aby ułatwić dużym przedsiębiorstwom międzynarodowym (MNE) unikanie transgranicznych sporów podatkowych. Prace nad nim zakończyły się wiosną 2023 r..
Co zyskujesz, biorąc udział w programie?
Głównym celem programu jest to, by państwa uczestniczące wspólnie sprawdziły Twoją transakcję powiązaną.
Państwa te mogą stwierdzić, że Twoja transakcja jest transakcją o niskim ryzyku podatkowym.
Choć to stwierdzenie nie jest wiążącym zobowiązaniem ze strony państw, jest to ostateczny efekt, którego możesz się spodziewać.
Informacja o objęciu transakcji niskim ryzykiem podatkowym jest dostępna dla organów celno-skarbowych.
Wspólna analiza ryzyka przez administracje podatkowe pozwala na szybkie i efektywne zmapowanie ryzyka podatkowego dla Twojej firmy (MNE).
Czym ETACA różni się od ICAP?
Program ETACA jest analogiczny (podobny) do programu ICAP, ale dotyczy wyłącznie MNE, które mają siedzibę w państwach Unii Europejskiej.
Pełne informacje, takie jak wymagania wstępne i szczegóły dotyczące transakcji, znajdziesz na stronie Komisji Europejskiej (KE).
Identyfikacja właściwych MNE, krajów uczestniczących, transakcji oraz okresów.
Czas trwania etapu
od 4 do 8 tygodni.
Przed złożeniem formalnego wniosku sugerowany jest kontakt z administracją podatkową w celu omówienia zasadności wniosku, zakresu wymaganych informacji oraz kwestii formalnych i proceduralnych.
Przebieg etapu
MNE dostarcza kartę informacji wstępnej administracji wiodącej – administracji, gdzie znajduje się spółka dominująca grupy (UPE).
Administracja, do której złożono wniosek może odmówić pełnienia roli administracji wiodącej.
Jeśli administracja nie zgodzi się na pełnienie roli administracji wiodącej, MNE może w porozumieniu z tą administracją złożyć wniosek do innej administracji, gdzie posiada podmiot pełniący rolę pryncypała lub gdzie posiada znaczną aktywność i poprosić tą administrację o pełnienie roli zastępczej administracji wiodącej.
Jeśli administracja wiodąca uzna wniosek o objęcie danych transakcji programem ETACA za zasadny, przekazuje pozostałym odpowiednim administracjom podatkowym kartę informacji wstępnej.
Administracje wyrażają wstępne zainteresowanie partycypacją w terminie 2 tygodni od otrzymania karty informacji wstępnej.
Podatnik przedstawia główny zestaw dokumentów. Administracja wiodąca przekazuje je administracjom uczestniczącym. Organizowane jest spotkanie rozpoczynające. Następuje decyzja co do uczestnictwa poszczególnych administracji oraz co do transakcji i okresów objętych ETACA.
Cel etapu
Dokonanie klasyfikacji transakcji objętych ETACA na stanowiące transakcje niskiego ryzyka lub transakcje nie stanowiące niskiego ryzyka.
Czas trwania etapu
20 tygodni.
Przebieg etapu
Administracje dokonują wspólnej oceny ryzyka na wysokim poziomie ogólności, w odróżnieniu od szczegółowego sprawdzenia charakterystycznego dla uprzednich porozumień cenowych (APA) lub kontroli. W celu przeprowadzenia wspólnej oceny mogą być organizowane etapowe spotkania wideo pomiędzy uczestniczącymi administracjami.
Pierwszym krokiem jest przegląd analizy funkcjonalnej. Państwa członkowskie sprawdzają, czy funkcje, aktywa i ryzyka przedstawione w głównej dokumentacji odpowiadają profilowi funkcjonalnemu przedstawionemu w transakcji przez MNE.
Kolejnym krokiem jest sprawdzenie spójności przedstawionej metodologii ustalania cen transferowych z zidentyfikowanym profilem funkcjonalnym. Ponadto sprawdza się w jaki sposób podatnik wprowadza w życie i monitoruje metodologię cen transferowych.
Państwa uczestniczące ustalają status ryzyka badanych transakcji – jako transakcji o niskim ryzyku lub niestanowiącym transakcji o niskim ryzyku. W wyjątkowych przypadkach pozwala się MNE dostosować metodologię cen transferowych w celu uniknięcia otrzymania statusu transakcji o niestanowiącym niskim ryzyku.
Na zakończenie fazy oceny ryzyka administracje spotykają się w celu przedyskutowania swoich wstępnych wniosków odnośnie klasyfikacji ryzyka ocenianych transakcji oraz pozostałych kwestii. Wstępne wnioski powinny następnie być przedstawione MNE podczas osobnego spotkania.
W dalszej kolejności następuje podsumowujące spotkanie uczestniczących administracji w celu podjęcia ostatecznej decyzji co do poziomu ryzyka ocenianych transakcji. Administracje dążą do konsensusu, jednak w przypadku opinii odmiennych przedstawią swoją ocenę ryzyka w raporcie końcowym.
Cel etapu
Sfinalizowanie wspólnej analizy ryzyka. Przedstawienie końcowych dokumentów.
Czas trwania etapu
od 4 do 8 tygodni.
Przebieg etapu
Administracje przedstawiają końcowy raport w języku angielskim, chyba że postanowią użyć innego wspólnego języka. Administracja wiodąca powinna powiadomić UPE pismem uzgodnieniowym (outcome letter) o wynikach oceny ryzyka. Do pisma uzgodnieniowego załącza się raport końcowy. Każda z uczestniczących administracji może ponadto wystosować pismo do podmiotu MNE z rezydencją lub aktywnością w swojej jurysdykcji zgodnie z krajowymi przepisami lub praktyką administracyjną.
Podmioty starające się o udział w programie składają kartę informacji wstępnej (Preliminary Information Note), której szablon znajduje się w wytycznych na stronie KE. Znajdują się tam ogólne informacje o transakcjach takie jak:
lista krajów UE w których dokonywane są transakcje,
lista krajów które interesują MNE,
wskazanie rezydencji podatkowej spółki dominującej grupy (UPE),
wskazanie kraju koordynującego lub zastępczego kraju koordynującego,
istniejące lub prowadzone postępowania APA/MAP,
inne istotne transgraniczne interpretacje/decyzje podatkowe,
informacje o restrukturyzacjach w ostatnich 3 latach,
wartość proponowanych transakcji w euro.
Gdy odpowiednia ilość państw członkowskich wyrazi wstępne zainteresowanie wspólną analizą ryzyka, wymaga się od podatnika złożenia głównego zestawu dokumentów (Main Documentation Package). Lista tych dokumentów stanowi załącznik 4 do wytycznych na stronie KE.
Lista głównego zestawu dokumentów (Main Documentation Package) jest następująca:
Ogólne informacje o grupie MNE,
Raport CbC-R (Country-by-Country Report) za okresy objęte programem ETACA,
Grupowa dokumentacja cen transferowych (Master File), jeśli jest dostępna,
Lokalna dokumentacja cen transferowych (Local File), jeśli jest dostępna,
Istniejące/istotne uprzednie porozumienia cenowe (Advance Pricing Arrangements, APA) i procedury wzajemnego porozumiewania się (Mutual Agreement Procedures, MAP),
Istniejące/istotne umowy,
Informacje o istniejących wspólnych audytach lub kontrolach wielostronnych,
Sprawozdanie finansowe,
Informacja o realizowanej strategii podatkowej grupy MNE,
Analiza łańcucha wartości dodanej dla grupy MNE, zawierająca wyjaśnienie zewnętrznych i wewnętrznych czynników wpływających na zysk grupy MNE, które grupa MNE definiuje jako ważne do wykazania (w jaki sposób zyski są powiązane z jej działalnością gospodarczą),
Informacje o restrukturyzacjach, porozumieniach oraz transakcjach z ostatnich 3 lat,
Lista wszystkich transakcji wewnątrzgrupowych,
Wykaz transakcji wewnątrzgrupowych, które grupa MNE chce zgłosić do programu,
Uzasadnienie grupy wielonarodowej, dlaczego państwo członkowskie/niektóre państwa członkowskie z odpowiednimi transakcjami powinny zostać wykluczone z grupy uczestniczących państw członkowskich,
Analiza porównawcza transakcji,
Arkusz roboczy przedstawiający rzeczywiste zastosowanie metod cen transferowych i obliczenie faktycznego zysku z każdej objętej programem transakcji,
Samoocena podatnika dotycząca środków wewnętrznej kontroli podatkowej w celu zapewnienia prawidłowej realizacji transakcji zawieranych z podmiotami powiązanymi.
Jak się skontaktować w sprawie Programu ETACA
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o programie ETACA, możesz skontaktować się z Ministerstwem Finansów lub sprawdzić dane kontaktowe pozostałych państw na stronie Komisji Europejskiej.
Polska
Adres e-mail, na który możesz wysłać zapytania: etaca@mf.gov.pl.
Pozostałe kraje uczestniczące w ETACA
Lista administracji uczestniczących w programie, wraz z danymi kontaktowymi, jest dostępna na stronie Komisji Europejskiej (KE).
Wybierz swoją sytuację