Na całkowitym zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn rzeczy lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku lub darowizny, niezależnie od ich wartości.

Ze zwolnienia mogą skorzystać:

• małżonek spadkodawcy/darczyńcy,
• zstępny spadkodawcy/darczyńcy, np. córka, syn, wnuczka, wnuk, prawnuczka, prawnuk,
• wstępny spadkodawcy/darczyńcy, np. matka, ojciec, babcia, dziadek, prababcia, pradziadek,
• pasierbica spadkodawcy/darczyńcy, pasierb spadkodawcy/darczyńcy,
• siostra spadkodawcy/darczyńcy, brat spadkodawcy/darczyńcy,
• macocha spadkodawcy/darczyńcy, ojczym spadkodawcy/darczyńcy,

którzy nabyli spadek/darowiznę po 31 grudnia 2006 roku i dodatkowo w chwili nabycia:

• mają obywatelstwo:
• • polskie,
  • innego kraju Unii Europejskiej,
  • Islandii,
  • Liechtensteinu,
  • Norwegii.
• lub mieszkają na stałe w którymś z tych krajów.

WAŻNE! O zaliczeniu do grupy podatkowej decyduje osobisty stosunek nabywcy do osoby, od której lub po której nabywa rzeczy lub prawa majątkowe.

Za rodziców uważa się również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych. Do nabyć od 27 października 2020 roku za zstępnych uważa się również osoby, które przebywają lub przebywały:

• w rodzinie zastępczej,
• w rodzinnym domu dziecka,
• w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

a za wstępnych także odpowiednio osoby:

• tworzące rodzinę zastępczą,
• prowadzące rodzinny dom dziecka,
• pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.

Przykład

Matka Pana X zmarła w 2004 roku. W 2025 roku Pan X wystąpił do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po matce. Postanowieniem z 1 lutego 2026 roku sąd stwierdził, że Pan X nabył ten spadek w całości.

Czy w związku z tym, że postanowienie sądu zostało wydane po 31 grudnia 2006 roku, Pan X może skorzystać ze zwolnienia od podatku, określonego w art. 4a ustawy?

Odpowiedź:

Nie. Datą nabycia spadku jest dzień śmierci spadkodawcy. Matka zmarła w 2004 roku, a więc nabycie nastąpiło w 2004 roku. Zwolnienie ma zastosowanie do nabyć po 31 grudnia 2006 roku.

Bez znaczenia jest to, że sąd stwierdził nabycie spadku po 31 grudnia 2006 roku.

Zgłoś nabyte w spadku/darowiźnie rzeczy lub prawa majątkowe do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Zrób to w terminie 6 miesięcy od dnia:

• uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
• zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia,
• wydania europejskiego poświadczenia spadkowego,
• wydania dokumentu stwierdzającego nabycie spadku przez odpowiedni organ, jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jest dokonywane przez inny niż sąd organ państwa obcego,
• spełnienia przyrzeczonego świadczenia - gdy umowa darowizny nie została zawarta w formie aktu notarialnego.

Jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, dodatkowo musisz udokumentować ich otrzymanie na Twój rachunek w banku, w SKOK lub przekazem pocztowym.

Pamiętaj!

1. Jeżeli - mimo wiedzy o danym nabyciu i składnikach majątku otrzymanego z tego tytułu - nie zgłosisz nabycia w ciągu 6 miesięcy (spóźnisz się choćby jeden dzień), nie skorzystasz ze zwolnienia. 
2. W sytuacji, gdy dowiesz się o nabyciu w spadku/darowiźnie rzeczy lub prawa majątkowego już po upływie ww. sześciomiesięcznego terminu, skorzystasz ze zwolnienia, jeśli zgłosisz te rzeczy lub prawa majątkowe w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o ich nabyciu. Musisz jednak uprawdopodobnić, że dowiedziałeś się o tym nabyciu później. 

Warto wiedzieć:

Wskazane w pkt 1 i 2 terminy na złożenie zgłoszenia SD-Z2 mogą zostać przywrócone. W tym celu złóż do właściwego naczelnika urzędu skarbowego wniosek o przywrócenie tego terminu. Aby wniosek był skuteczny musisz uprawdopodobnić, że niedotrzymanie terminu do zgłoszenia nastąpiło bez Twojej winy. Wniosek musisz wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Razem z nim złóż zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2). 

WAŻNE! Możliwość przywrócenia ww. terminów dotyczy nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło

• od dnia 7 stycznia 2026 r. 
• przed dniem 7 stycznia 2026 r. -  o ile 6-miesięczny termin do zgłoszenia tego nabycia nie upłynął do dnia 7 stycznia 2026 r.

Warto wiedzieć: Aby zgłosić spadek, którego nabycie potwierdzono postanowieniem sądu, nie musisz posiadać prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Termin sześciomiesięczny liczy się od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu, a nie od jego otrzymania/odebrania. Jeśli z jakichkolwiek przyczyn nie mogłeś odebrać postanowienia sądu, a Twój termin mija – zgłoś nabycie spadku przed upływem tego terminu.

Wypełnij i wyślij/złóż do urzędu skarbowego zgłoszenie SD-Z2 (Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych). Można je złożyć przez Internet lub w formie papierowej.

Aktualne formularze oraz informacje o wypełnianiu i składaniu zgłoszenia SD-Z2 są dostępne tutaj: https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/sd/formularze/

Przykład
Ojciec Pana X zmarł 10 stycznia 2025 roku. W 2025 roku Pan X wystąpił do sądu rejonowego o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu.

Sąd stwierdził, że spadek po zmarłym ojcu w całości nabył Pan X.

Wydane przez sąd postanowienie stało się prawomocne 14 września 2025 roku. Od tego dnia rozpoczyna się bieg sześciomiesięcznego terminu na zgłoszenie, który upływał 14 marca 2026 roku.

W styczniu 2026 roku Pan X wystąpił do sądu o wydanie odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu. Jednak nie otrzymał go do 14 marca 2026 roku.

Czy pomimo braku prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabyciu spadku Pan X musiał dokonać zgłoszenia do 14 marca 2026 roku, aby skorzystać ze zwolnienia?

Odpowiedź:

Tak. Chcąc skorzystać ze zwolnienia, Pan X powinien zgłosić nabycie spadku w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu, nawet jeżeli jeszcze nie otrzymał z sądu odpisu takiego postanowienia. Jeżeli do tego dnia nie zgłosi majątku odziedziczonego po ojcu, utraci prawo do zwolnienia.

Nie zgłaszasz nabycia spadku/darowizny gdy:

• dostałeś majątek na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego albo gdy oświadczenie darczyńcy zostało złożone w tej formie, lub
• dostałeś majątek, którego wartość nie przekracza 36 120 zł. 

WAŻNE!

Brak obowiązku zgłoszenia nabycia darowizny/spadku o wartości nieprzekraczającej 36 120 zł dotyczy sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstał od 1 lipca 2023 r.

Kwota 36 120 zł dotyczy łącznej wartości rzeczy lub praw majątkowych ostatnio nabytych i tych nabytych dotychczas od tej samej osoby/po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok.

Aby skorzystać ze zwolnienia od podatku, każdy ze spadkobierców/obdarowanych składa odrębne zgłoszenie i wykazuje w nim nabyte przez niego rzeczy lub prawa majątkowe albo udziały w nich.

Informacje na temat właściwego do zgłoszenia Twojego nabycia urzędu skarbowego znajdziesz tutaj: https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/sd/informacje-podstawowe/

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi wykładni prawa.