Budżetowe cztery pory roku


Jak się tworzy budżet

Każdego roku Ministerstwo Finansów przygotowuje ustawę budżetową. Zapisuje w niej, jakie dochody państwo zamierza osiągnąć i na co będzie je wydawać. Dlaczego ustawa budżetowa jest tak ważna? Ponieważ planowane dochody i wydatki sięgają setek miliardów złotych, co wymaga wielomiesięcznych przygotowań, negocjacji i wielostronnych uzgodnień.

To trudne rozmowy – z propozycji wielu resortów, które zgłaszają swoje potrzeby finansowe i wyliczeń Ministerstwa Finansów, ile pieniędzy do wykorzystania będzie w budżecie, musi powstać spójny plan finansów państwa. Członkowie rządu muszą uzgodnić, jakie są najważniejsze wydatki ich resortów w roku budżetowym, które zadania powinny być kontynuowane i na jakie należy przeznaczyć dodatkowe kwoty. Gdy wspólne stanowisko zostaje uzgodnione, a planowane wpływy do budżetu zostaną podzielone między różne ministerstwa, ustawa trafia do Sejmu, stamtąd do Senatu i na koniec do prezydenta. Gdy on podpisze ustawę i zacznie ona obowiązywać, dokładnie wiadomo, jak wydatkować pieniądze z budżetu.

W procedurze budżetowej można wyróżnić 4 fazy, które obejmują etapy od opracowania projektu budżetu do uchwalenia ustawy. Najprościej je zobrazować przez przypisanie poszczególnych etapów do danej pory roku.

WIOSNA

  • Minister Finansów przedstawia założenia projektu budżetu państwa Radzie Ministrów
  • wstępna prognoza wybranych wskaźników budżetowych – konsultacje w ramach Rady Dialogu Społecznego

LATO

  • obliczenie wstępnych wydatków na rok następny (n+1) i wyjściowych wydatków na lata kolejne (n+2 i n+3) dla poszczególnych części budżetowych
  • dysponenci części budżetowych przesyłają szczegółowe plany budżetowe (w ramach ich części)
  • Ministerstwo Finansów opracowuje projekt budżetu państwa i przekazuje go Radzie Ministrów
  • projekt budżetu trafia do Rady Dialogu Społecznego do konsultacji społecznych
  • Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej i przekazuje do Sejmu (do 30 września)

JESIEŃ

  • pierwsze czytanie w Sejmie – Minister Finansów prezentuje projekt ustawy budżetowej
  • skierowanie projektu do Komisji Finansów Publicznych i komisji branżowych
  • drugie i trzecie czytanie – Sejm uchwala ustawę budżetową
  • ustawa zostaje przekazana do dalszych prac w Senacie
  • Senat podejmuje uchwałę w sprawie ustawy budżetowej

ZIMA

  • Sejm rozpatruje ewentualne poprawki Senatu
  • przesłanie ustawy budżetowej do prezydenta
  • Prezydent podpisuje ustawę budżetową albo zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją
  • ogłoszenie podpisanej ustawy w Dzienniku Ustaw RP

I ZNOWU WIOSNA

  • opracowanie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za rok poprzedni
  • rozpoczęcie prac planistycznych nad projektem ustawy budżetowej na kolejny rok

Z twoich podatków

Poznaj zależności między podatkami a wydatkami państwa

Dochody i wydatki

Skąd są pieniądze w budżecie i co się z nimi dzieje

Najważniejsze pojęcia

Poznaj co to jest ustawa budżetowa, deficyt, subwencja, dotacja i inne

Multimedia

Zobacz materiały video o budżecie