Budżetowe cztery pory roku


Jak się tworzy budżet

Każdego roku Ministerstwo Finansów przygotowuje ustawę budżetową. Zapisuje w niej, jakie dochody państwo zamierza osiągnąć i na co będzie je wydawać. Dlaczego ustawa budżetowa jest tak ważna? Ponieważ planowane dochody i wydatki sięgają setek miliardów złotych, co wymaga wielomiesięcznych przygotowań, negocjacji i wielostronnych uzgodnień.

To trudne rozmowy – z propozycji wielu resortów, które zgłaszają swoje potrzeby finansowe i wyliczeń Ministerstwa Finansów, ile pieniędzy do wykorzystania będzie w budżecie, musi powstać spójny plan finansów państwa. Członkowie rządu muszą uzgodnić, jakie są najważniejsze wydatki ich resortów w roku budżetowym, które zadania powinny być kontynuowane i na jakie należy przeznaczyć dodatkowe kwoty. Gdy wspólne stanowisko zostaje uzgodnione, a planowane wpływy do budżetu zostaną podzielone między różne ministerstwa, ustawa trafia do Sejmu, stamtąd do Senatu i na koniec do prezydenta. Gdy on podpisze ustawę i zacznie ona obowiązywać, dokładnie wiadomo, jak wydatkować pieniądze z budżetu.

W procedurze budżetowej można wyróżnić 4 fazy, które obejmują etapy od opracowania projektu budżetu do uchwalenia ustawy. Najprościej je zobrazować przez przypisanie poszczególnych etapów do danej pory roku.

WIOSNA

  • Minister Finansów przedstawia założenia projektu budżetu państwa Radzie Ministrów
  • wstępna prognoza wybranych wskaźników budżetowych – konsultacje w ramach Rady Dialogu Społecznego

W praktyce wygląda to tak:
Dłonie trzymające ołówek, obok dwa kalkulatory. Po prawej stronie tekst: Minister Finansów opracowuje i przedstawia założenia projektu budżetu państwa Radzie Ministrów. Rozpoczynają sie pierwsze analizy na co będzie można przeznaczyć środki w kolejnym roku.

LATO

  • obliczenie wstępnych wydatków na rok następny (n+1) i wyjściowych wydatków na lata kolejne (n+2 i n+3) dla poszczególnych części budżetowych
  • dysponenci części budżetowych przesyłają szczegółowe plany budżetowe (w ramach ich części)
  • Ministerstwo Finansów opracowuje projekt budżetu państwa i przekazuje go Radzie Ministrów
  • projekt budżetu trafia do Rady Dialogu Społecznego do konsultacji społecznych
  • Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej i przekazuje do Sejmu (do 30 września)

W praktyce wygląda to tak:
Niebieski kask budowlany, w tle siedzący mężczyzna. Obok tekst: Ministerstwo infrastruktury zgłasza obwodnicę Podatkowa w swoim planie budżetowym. Powstaje brojekt budżetu, który trafia do konsultacji społecznych i do Sejmu.

JESIEŃ

  • pierwsze czytanie w Sejmie – Minister Finansów prezentuje projekt ustawy budżetowej
  • skierowanie projektu do Komisji Finansów Publicznych i komisji branżowych
  • drugie i trzecie czytanie – Sejm uchwala ustawę budżetową
  • ustawa zostaje przekazana do dalszych prac w Senacie
  • Senat podejmuje uchwałę w sprawie ustawy budżetowej

W praktyce wygląda to tak:
Widok na budynek Sejmu RP, przesłonięty przez dwa drzewa. Obok tekst: Parlament pracuje nad ustawą budżetową. Zgadza się na nowe inwestycje drogowe w Podatkowie.

ZIMA

  • Sejm rozpatruje ewentualne poprawki Senatu
  • przesłanie ustawy budżetowej do prezydenta
  • Prezydent podpisuje ustawę budżetową albo zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją
  • ogłoszenie podpisanej ustawy w Dzienniku Ustaw RP

W praktyce wygląda to tak:
Dłoń trzymająca długopis. Obok tekst: Prezydent podpisuje budżet, który zostaje ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Zostaje ogłoszony przetarg na budowę obwodnicy.

I ZNOWU WIOSNA

  • opracowanie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za rok poprzedni
  • rozpoczęcie prac planistycznych nad projektem ustawy budżetowej na kolejny rok

W praktyce wygląda to tak:
Koparka oraz cieżarówka na budowie drogi. Obok napis: W podatkowie ruszają pracę drogowe. W ten sposób pieniądze z podatków wrócą do mieszkańców i zwiększą ich codzienne bezpieczeństwo i ograniczą ruch w mieście.

W EFEEKCIE

Widok na wybudowaną trasę szybkiego ruchu biegnącą przez las. Obok napis: Mieszkańcy podatkowa cieszą się z obwodnicy. Dzięki niej jest mniejszy ruch i wzrosło bezpieczeństwo w miejście.

Z twoich podatków

Poznaj zależności między podatkami a wydatkami państwa

Dochody i wydatki

Skąd są pieniądze w budżecie i co się z nimi dzieje

Najważniejsze pojęcia

Poznaj co to jest ustawa budżetowa, deficyt, subwencja, dotacja i inne

Multimedia

Zobacz materiały video o budżecie