Podstawowa stawka podatku VAT wynosi 22% (od 1 stycznia 2011 r. - stawka ta wynosi 23%).

W polskim systemie podatku VAT funkcjonują następujące stawki obniżone:

• stawka 7% - obecnie (od 1 stycznia 2011 r.) stawka ta wynosi 8%,
• stawka 5%.

Możesz stosować stawkę w wysokości 8% m.in.:

• do dostaw towarów i świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy o VAT, który obejmuje m.in. niektóre przetworzone produkty spożywcze, towary związane z produkcją rolniczą, z opieką zdrowotną, usługi związane z kulturą, sportem, rekreacją, usługi bytowe, transport pasażerski i inne,
• do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym,
• do niektórych czynności wykonywanych przez placówki gastronomiczne (dostawy produktów spożywczych i świadczenia usług) klasyfikowanych według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w grupowaniu usługi związane z wyżywieniem (PKWiU 56),
• do towarów i usług wymienionych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2023 r. w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług.

Stawkę podatku w wysokości 5% możesz stosować do towarów wymienionych w załączniku nr 10 do ustawy o VAT.

Załącznik obejmuje m.in.:

• produkty żywnościowe (np. niektóre owoce i warzywa, pieczywo, nabiał, mięso i przetwory mięsne, produkty zbożowe (mąka, kasze, makaron), określone napoje),
• książki drukowane oraz wydawane na dyskach, taśmach i innych nośnikach,
• niektóre artykuły higieniczne, smoczki dla niemowląt i dzieci, foteliki do przewozu dzieci w samochodach.

Możesz stosować stawkę 0% m.in.:

• w eksporcie towarów, pod warunkiem, że przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymasz dokument, który potwierdza wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej (UE),
• do dostaw towarów do wolnych obszarów celnych lub składów celnych,
• do usług transportu międzynarodowego,
• do usług, które polegają na naprawie, uszlachetnianiu, przerobie lub przetwarzaniu towarów,
• do dostaw i importu jednostek pływających używanych do żeglugi na pełnym morzu i przewożących odpłatnie pasażerów lub używanych do celów handlowych, przemysłowych lub do połowów, oraz dostaw części i wyposażenia tych jednostek, jeżeli są w nie wbudowywane lub służą do ich eksploatacji,
• do dostaw i importu środków transportu lotniczego oraz części zamiennych do nich i wyposażenia pokładowego dla przewoźników lotniczych wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym,
• do dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz: instytucji UE lub organów utworzonych przez UE, posiadających siedzibę lub przedstawicielstwo na terytorium innego państwa członkowskiego niż terytorium kraju, organizacji międzynarodowych posiadających siedzibę lub przedstawicielstwo na terytorium innego niż terytorium kraju państwa (uznanych za takie przez państwo siedziby i przez Polskę), sił zbrojnych Państwa-Strony Traktatu Północnoatlantyckiego innego niż państwo członkowskie przeznaczenia, sił zbrojnych państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie przeznaczenia, misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz członków ich personelu, posiadających przedstawicielstwo na terytorium innego państwa członkowskiego niż terytorium kraju, a także sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych.

Zakres opodatkowania stawką podatku w wysokości 0% ww. towarów i usług, jak również warunki stosowania tej stawki, wynikają z przepisów art. 41, art. 83 ustawy o VAT oraz przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2023 r. w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług.

Przepisy ustawy o VAT określają wysokość:

• stawki ryczałtu dla podatników, którzy świadczą usługi taksówek osobowych, z wyłączeniem wynajmu samochodów osobowych z kierowcą, którzy wybrali opodatkowanie tych usług w formie ryczałtu – 3% (od 1 stycznia 2011 r. stawka ta wynosi 4% ),
• stawki zryczałtowanego zwrotu podatku przysługującego (przy spełnieniu określonych w ustawie o VAT warunków) rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych i usług rolniczych – 6,5% (od 1 stycznia 2011 r. stawka ta wynosi 7% ).

Jeżeli posiadasz siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju i wartość Twojej sprzedaży (bez kwoty podatku) nie przekroczyła łącznie w poprzednim ani w bieżącym roku podatkowym kwoty 200 000 zł (z wyjątkami określonymi w ustawie), możesz skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT.

Jeżeli posiadasz siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju i rozpoczynasz prowadzenie działalności gospodarczej, możesz korzystać ze zwolnienia, jeżeli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności, kwoty 200 000 zł.

Uwaga! Od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego zostaje podwyższony z 200 000 zł do 240 000 zł.

Jeżeli posiadasz siedzibę działalności gospodarczej na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, możesz korzystać ze zwolnienia podmiotowego w ramach procedury szczególnej dla małych przedsiębiorstw (procedura SME). Więcej informacji na temat procedury SME znajdziesz tutaj.

Jeśli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego w VAT to mimo, że dokonujesz czynności, które podlegają opodatkowaniu w ramach działalności gospodarczej, nie rozliczasz tego podatku. W związku z tym nie odliczasz podatku naliczonego. Możesz jednak zrezygnować ze zwolnienia podmiotowego i rozliczać VAT na zasadach ogólnych.

Mały podatnik to podatnik podatku VAT, u którego:

• wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty, która odpowiada równowartości 2 000 000 euro lub
• kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45 000 euro w przypadku podatników, którzy prowadzą przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzają funduszami inwestycyjnymi, zarządzają alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, są agentami, zleceniobiorcami lub innymi osobami, które świadczą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu.

Jeśli jesteś małym podatnikiem, możesz wybrać metodę kasową rozliczania podatku VAT po uprzednim zawiadomieniu o tym naczelnika urzędu skarbowego.

W przypadku stosowania metody kasowej obowiązek podatkowy z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług podlegających opodatkowaniu w Polsce przez małego podatnika na rzecz innego podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny powstaje (z pewnymi wyjątkami) z chwilą otrzymania zapłaty. Natomiast w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz innych podmiotów – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty, nie później niż 180. dnia od dnia wydania towaru czy wykonania usługi.

Możesz odliczać podatek naliczony od towarów i usług nabytych w okresie stosowania metody kasowej nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym zapłacisz za nabyte towary i usługi.

Jeżeli rozpoczynasz w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, możesz stosować metodę kasową, jeżeli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności, kwoty, która odpowiada równowartości:

• 2 000 000 euro lub
• 45 000 euro w przypadku podatników, którzy prowadzą przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzają funduszami inwestycyjnymi, są agentami, itp.

Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają deklaracje podatkowe za okresy kwartalne (poza wyjątkami wymienionymi w art. 99 ust. 3a ustawy o VAT) do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale.

Jeśli jesteś małym podatnikiem i nie wybierasz metody kasowej rozliczania VAT, wówczas stosujesz ogólne zasady dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego oraz odliczania podatku naliczonego.

Możesz również (poza wyjątkami wymienionymi w art. 99 ust. 3a ustawy o VAT) składać deklaracje kwartalne.