BREXIT - informacja w sprawie opodatkowania akcyzą wyrobów akcyzowych i samochodów osobowych w przypadku braku umowy wyjścia (tzw. twardy brexit)


Wyjście Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (UK) z Unii Europejskiej (UE) bez umowy, czyli tzw. „twardy brexit”, oznacza, że nie będzie wprowadzony w relacjach UK z UE okres przejściowy, polegający m.in. na terminowym utrzymaniu obecnego stanu prawnego w kontekście obrotu towarowego (brak kontroli i ograniczeń).

W związku z powyższym, w przypadku twardego brexitu przywóz wyrobów akcyzowych i samochodów osobowych z UK na terytorium UE lub wywóz wyrobów akcyzowych i samochodów osobowych z terytorium UE do UK będzie traktowany odpowiednio jako import lub eksport wyrobów akcyzowych i samochodów osobowych, co będzie skutkowało koniecznością dochowania formalności określonych w przepisach prawa celnego (https://www.podatki.gov.pl/clo/brexit – link otwiera nowe okno w innym serwisie).

Konsekwencje twardego brexitu w zakresie podatku akcyzowego:

  • brak możliwości przemieszczeń między terytorium UK a terytorium Polski (lub innych państw członkowskich) wyrobów akcyzowych:
    • w procedurze zawieszenia poboru akcyzy – na podstawie e-AD w Systemie EMCS,
    • dopuszczonych do konsumpcji na terytorium UE (co do zasady z zapłaconą akcyzą) – na podstawie dokumentów unijnych, tj. obecnie na podstawie uproszczonego dokumentu towarzyszącego (UDT), a w przyszłości również w Systemie EMCS;
  • na terytorium UE nie będą honorowane żadne dotychczasowe brytyjskie upoważnienia i decyzje, w tym dokumenty dotyczące podatku akcyzowego (np. zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego) zatwierdzone/wydane przez właściwe organy w UK przed datą wyjścia z UE;
  • nie będą mieć zastosowania niektóre zwolnienia od akcyzy, które wynikały z członkostwa UK w UE np. w zakresie skażonego alkoholu etylowego;

Wymagania w zakresie zastosowania zwolnienia od akcyzy, po zmianie statusu UK (z „państwa członkowskiego” na „państwo trzecie”), przy imporcie alkoholu:

    • skażonego całkowicie (CDA) – skażenie całkowite środkiem skażającym dopuszczonym we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 3199/93 z dnia 22 listopada 1993 r. w sprawie wzajemnego uznawania procedur całkowitego skażenia alkoholu etylowego do celów zwolnienia z podatku akcyzowego;
    • skażonego częściowo zawartego w wyrobach nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi (PDA) – skażenie zgodnie ze wskazaniami, które znajdują się w rozporządzeniu Ministra Finansów z 31 października 2018 r. w sprawie środków skażających alkohol etylowy (Dz. U. poz. 2158).

 

  • przedsiębiorcy dokonujący importu samochodów osobowych z UK zobowiązani będą obliczać i wykazywać kwotę akcyzy w zgłoszeniu celnym w taki sam sposób, jak obecnie dokonują tego podatnicy importujący samochody z krajów trzecich, tj. krajów nie będących członkami UE.

Import samochodu osobowego po twardym brexicie – po dniu wyjścia UK z UE przywóz z tego kraju do Polski samochodu osobowego będzie również wypełniał definicję importu.

    • Import samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu akcyzą w myśl art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Obowiązek podatkowy w akcyzie z tytułu importu samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego.
    • Na podatniku dokonującym importu samochodu osobowego ciąży obowiązek obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym, które składane jest organowi podatkowemu właściwemu w zakresie akcyzy z tytułu importu, tj. naczelnikowi urzędu celno-skarbowego właściwemu na podstawie przepisów prawa celnego, do obliczenia i zaksięgowania kwoty należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego.

 

Nowe obowiązki po twardym brexicie:

  • obowiązki wynikające z prawa celnego https://www.podatki.gov.pl/clo/brexit (link otwiera nowe okno w innym serwisie);
  • posiadanie statusu zarejestrowanego wysyłającego – w celu objęcia importowanych z UK wyrobów akcyzowych procedurą zawieszenia poboru akcyzy na terytorium Polski trzeba będzie najpierw dopuścić te wyroby do obrotu na terytorium kraju (uzyskają one wówczas status wyrobów unijnych), a dopiero po dokonaniu tej czynności będzie można przemieścić je z miejsca importu przez zarejestrowanego wysyłającego np. do składu podatkowego na terytorium kraju;
  • obowiązek obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym – w przypadku nabycia wyrobów akcyzowych z UK po dniu wyjścia UK z UE podatnik będzie, co do zasady, obowiązany do obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym i w przypadku gdy importowane wyroby akcyzowe nie zostaną objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy na terytorium kraju podatnik będzie zobowiązany do zapłaty akcyzy w terminie określonym dla należności celnych przywozowych.

Komisja Europejska (KE) zaleca, aby podmioty nie rozpoczynały przemieszczeń wyrobów akcyzowych „do/z” UK z wykorzystaniem systemu EMCS, w przypadku których istnieje przypuszczenie, że nie zakończą się przed datą wyjścia UK z UE.

Jeżeli wyroby akcyzowe dotrą do miejsca przeznaczenia przed datą wyjścia UK z UE należy dochować staranności, aby jak najszybciej zakończone zostały wszelkie formalności, tj. przesłany został raport odbioru dla dokumentu e-AD bądź przedstawiona potwierdzona trzecia karta  dokumentu UDT (ang. SAAD).

Przemieszczenia rozpoczęte, ale nie zakończone przed datą wyjścia UK z UE będą powodować znaczące obciążenia administracyjne dla wszystkich zainteresowanych stron, z dużym ryzykiem wystąpienia nieprawidłowości.

 

Zgodnie z aktualnymi ustaleniami (stan na 11 marca 2019 r.), w zakresie przemieszczeń do/z UK rozpoczętych ale nie zakończonych przed datą wyjścia UK z UE, KE zaleca zastosowanie poniższych rozwiązań do konkretnych przypadków przemieszczenia wyrobów akcyzowych.

 

Analiza przypadków rozpoczętych, ale nie zakończonych przed datą wyjścia UK z UE, przemieszczeń wyrobów akcyzowych „do/z” UK w procedurze zawieszenia poboru akcyzy (z zastosowaniem systemu EMCS):

Rodzaj przemieszczenia

Lokalizacja wyrobów akcyzowych w momencie wyjścia UK z UE
UK UE27

z UK

do UE27

(1)

Zagadnienie/problem:

  • Brak możliwości zamknięcia przemieszczenia na dotychczasowych zasadach.
  • Zmiana statusu pochodzenia wyrobów akcyzowych – z państwa unijnego na państwo trzecie.

Zalecenia/rozwiązania:

  • Zastosowanie procedury importu na terenie UE27 (formalności celne) i ewentualne dokonanie przez odbiorcę z UE27 przemieszczenia w procedurze zawieszenia poboru akcyzy z miejsca importu (przesłanie w EMCS e-AD).

(2)

Zagadnienie/problem:

  • Wysyłający – nie jest uważany za podmiot unijny.
  • Przemieszczenie – traci ważność jako wewnątrzwspólnotowe.

Zalecenia/rozwiązania:

  • Uznanie przemieszczeń za ważne.
  • Normalne zamknięcie przemieszczenia w miejscu przeznaczenia (np. na podstawie raportu odbioru) – indywidualne rozpatrywanie kwestii zamknięcia przemieszczenia przez państwa członkowskie. Raport odbioru nie będzie przekazany do UK w Systemie EMCS, a zakończenie przemieszczania w Systemie zostanie odnotowane przez państwo przeznaczenia w wyjątkowy sposób.

z UE27

do UK

(3)

Zagadnienie/problem:

  • Brak ważnej autoryzacji odbiorcy jako podmiotu z państwa członkowskiego UE.
  • Brak możliwości zamknięcia przemieszczenia w miejscu odbioru w EMSC na dotychczasowych zasadach.

Zalecenia/rozwiązania:

  • Uznanie przemieszczeń za ważne.
  • Normalne zamknięcie przemieszczenia w miejscu wysyłki na podstawie tzw. dowodów alternatywnych (wszelkie dokumenty wystawione/poświadczone przez UK i uznane przez państwo członkowskie za wiarygodne, np. deklaracja eksportowa, oświadczenie władz UK, że wyroby dotarły do tego kraju – indywidualne podejście państw członkowskich do uznawania dowodów alternatywnych).

(4)

Zagadnienie/problem:

  • Brak ważnej autoryzacji odbiorcy jako podmiotu z państwa członkowskiego UE.
  • Brak możliwości zamknięcia przemieszczenia w miejscu odbioru w EMSC na dotychczasowych zasadach.

Zalecenia/rozwiązania:

  • Dokonanie przez podmiot wysyłający zmiany miejsca przeznaczenia poprzez:
    • zwrot wyrobów do nadawcy lub
    • wysyłkę wyrobów do nowego upoważnionego odbiorcy w UE27 lub
  • zmiana miejsca przeznaczenia na miejsce wyjścia wyrobów z terytorium UE (formalności celne).

przez UK

(tranzyt)

(5)

Zastosowanie formalności celnych przy przekroczeniu granicy z państwem przeznaczenia wyrobu w UE.

Dokument e-AD (dokument zastępujący e-AD) stanowi potwierdzenie unijnego statusu wyrobów przemieszczonych w tranzycie przez terytorium UK.

(6)

Zakończenie przemieszczenia w miejscu przeznaczenia według dotychczasowych zasad.

Dokument e-AD (dokument zastępujący e-AD) stanowi potwierdzenie unijnego statusu wyrobów przemieszczonych w tranzycie przez terytorium UK.

Ad. 1)

W przypadku, gdy wyroby wysłane do UE27 znajdują się nadal na terytorium UK w dniu wyjścia, to przemieszczenie po tej dacie będzie na terytorium UE27 potraktowane jak klasyczny import.

W celu objęcia importowanych z UK wyrobów akcyzowych procedurą zawieszenia poboru akcyzy na terytorium UE27 trzeba będzie najpierw dopuścić te wyroby do obrotu na terytorium UE27 (uzyskają one wówczas status wyrobów unijnych), a dopiero po dokonaniu tej czynności będzie można przemieścić je z miejsca importu przez zarejestrowanego wysyłającego np. do składu podatkowego na terytorium UE27 przeznaczenia wyrobów.

W przypadku, gdy importowane wyroby akcyzowe nie zostaną objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy na terytorium UE27, podatnik będzie obowiązany do obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym oraz zapłaty akcyzy w terminie określonym dla należności celnych przywozowych.

Ad. 2)

W przypadku gdy wyroby z UK znajdują się już na terytorium UE27, KE zaleca uznanie takiego przemieszczeń za ważne i jego normalne zamknięcie w miejscu przeznaczenia, np. na podstawie raportu odbioru (indywidualne rozpatrywanie kwestii zamknięcia przemieszczenia przez państwa członkowskie). Raport odbioru nie będzie przekazany do UK przy wykorzystaniu Systemu EMSC.

Ad. 3)

Jeżeli podmiot z Polski dokonał wysyłki wyrobów akcyzowych i wyroby te dotarły do UK, ale z uwagi na twardy brexit nie ma możliwości otrzymania raportu odbioru od podmiotu z tego kraju, KE zaleca uznanie takiego przemieszczeń za ważne i jego normalne zamknięcie w miejscu wysyłki na podstawie tzw. dowodów alternatywnych, którymi mogą być wszelkie dokumenty wystawione/poświadczone przez UK i uznane przez państwo członkowskie za wiarygodne, np. deklaracja eksportowa, oświadczenie władz UK, że wyroby dotarły do tego kraju (indywidualne podejście państw członkowskich do uznawania dowodów alternatywnych).

Ad. 4)

Jeżeli po dacie wyjścia UK z UE wyroby akcyzowe wysyłane do UK znajdują się nadal na obszarze UE27, podmiot wysyłający z Polski będzie musiał dokonać w systemie EMCS zmiany miejsca przeznaczenia na siebie lub nowego kontrahenta z UE27 albo dokonać eksportu wyrobów, wskazując  miejsce wyprowadzenia w jednym z krajów członkowskich, przy równoczesnym złożeniu deklaracji eksportowej w urzędzie właściwym dla tego państwa członkowskiego.

Ad. 5 i 6)

Przypadek tranzytu (wyroby akcyzowe tylko przejeżdżają przez państwo trzecie jakim jest UK) nie generuje sytuacji problemowych wymagających rozstrzygnięcia bez względu na to czy wyroby po dacie wyjścia UK z UE będą znajdować się jeszcze na terytorium UK, czy też już na terytorium UE27. Zastosowanie znajdą tutaj standardowe procedury celne przy wkraczaniu wyrobów na obszar unijny, jednak przemieszczenie takie będzie mogło nadal być zamknięte w Systemie EMCS na dotychczasowych zasadach.

 

Przypadki przemieszczeń wyrobów akcyzowych „do/z” UK poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy – w przypadku przemieszczeń rozpoczętych, ale nie zakończonych przed datą wyjścia UK z UE:

Rodzaj przemieszczenia Lokalizacja wyrobów akcyzowych w momencie wyjścia UK z UE
UK UE27

z UK

do UE27

(1)

Zastosowanie w UE27 procedury importu (formalności celne). Zapłacenie akcyzy na granicy z UE o ile wyroby nie zostaną objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy z miejsca importu do miejsca odbioru wyrobów w państwie członkowskim przeznaczenia.

(2)

Zaleca się, aby takie przemieszczenia uznać za ważne i pozwolić na ich normalne zakończenie przy użyciu dołączonego do wyrobów UDT, gdy podmiot odbierający potrafi udowodnić, że wyroby znalazły się na terytorium UE przed datą wyjścia UK z UE.

z UE27

do UK

(3)

Zakończenie przemieszczenia w miejscu wysyłki w oparciu o inne dokumenty potwierdzające fakt dostarczenia wyrobów do odbiorcy w UK (wszelkie dokumenty wystawione/poświadczone przez UK i uznane przez państwo członkowskie za wiarygodne, że wyroby dotarły do tego kraju – indywidualne podejście państw członkowskich do uznawania takich dokumentów). Jeżeli 3 karta UDT została wystawiona w UK przed dniem wyjścia – państwo członkowskie wysyłki powinno na tej podstawie dokonać zwrotu zapłaconej akcyzy na zasadach dotychczasowych.

(4)

Zwrot wyrobów do wysyłającego na podstawie dokumentu UDT albo, zgodnie z zaleceniami KE, umożliwienie przemieszczenia wyrobów w oparciu o UDT do miejsca wyjścia wyrobów z terytorium UE27, gdzie zostanie złożona deklaracja eksportowa i dopełnione będą inne formalności celne wywozowe.

Państwo członkowskie na terytorium którego po dniu wyjścia UK z UE znajdą się wyroby wysyłane do UK z innego państwa członkowskiego, powinno akceptować dokument UDT dołączony do wyrobów i  nie pobierać akcyzy od takich wyrobów, jeśli dopełniono formalności eksportowych w miejscu wyjścia wyrobów poza terytorium unijne. Państwo skąd wyroby były wysyłane powinno zwrócić akcyzę wysyłającemu, gdy udowodni on opuszczenie przez wyroby terytorium UE.

przez UK

(tranzyt)

(5)

Zastosowanie formalności celnych. Należności importowe nie powinny być naliczane, a dokument UDT powinien być dowodem potwierdzającym unijny charakter przemieszczenia.

(6)

Zakończenie przemieszczenia w miejscu przeznaczenia według dotychczasowych zasad, tj. z uznaniem UDT jako dowodu potwierdzającego unijny charakter przemieszczenia.

Ad. 1 i 2)

Gdy wyroby akcyzowe w dniu wyjścia znajdują się na terytorium UK zastosowanie znajduje procedura eksportowa, gdy natomiast przemieszczanie zostało rozpoczęte i wyroby znajdują się na terytorium UE27, UDT powinien być uznany za dowód legalności przemieszczenia i po dotarciu wyrobów do odbiorcy przemieszczanie powinno zostać normalnie zakończone, tj. akcyza powinna być zapłacona w kraju przeznaczenia wyrobów, a zabezpieczenie powinno być zwolnione w państwie wysyłającym.

Ad. 3)

W sytuacji, gdy wyroby akcyzowe w dniu wyjścia znajdują się na terytorium Zjednoczonego Królestwa, a dokument UDT miałby zostać potwierdzony po dacie wyjścia UK z UE, państwo członkowskie nie ma obowiązku uznania takiego potwierdzenia za dowód zakończenia przemieszczenia i może poprosić o inne dokumenty potwierdzające fakt dostarczenia wyrobów do odbiorcy (wszelkie dokumenty wystawione/poświadczone przez UK i uznane przez państwo członkowskie za wiarygodne, że wyroby dotarły do tego kraju – indywidualne podejście państw członkowskich do uznawania takich dokumentów).

Ad. 4)

Dokument UDT powinien być traktowany jako dowód legalności przemieszczania i powinno się albo pozwolić na zwrot wyrobów do wysyłającego albo na granicy UE-UK podmiot powinien dopełnić formalności eksportowych.

Ad. 5 i 6)

Gdy wyroby akcyzowe w dniu wyjścia znajdują się na terytorium UK, to zastosowanie znajdą procedury celne.

 

Po wyjściu UK z UE, w przypadku eksportu do UK wyrobów akcyzowych i samochodów osobowych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, podatnikowi, który dokonał eksportu tych wyrobów i samochodów osobowych lub podmiotowi, który nabył te wyroby i samochody osobowe od podatnika i dokonał ich eksportu - będzie przysługiwał zwrot akcyzy w ciągu roku od dnia dokonania eksportu.

 

Informacje oraz wytyczne Komisji Europejskiej w zakresie akcyzy, dotyczące przygotowań do twardego brexitu: