System identyfikowalności wyrobów tytoniowych


Narzędzia te pomogą zwalczać nielegalny handel wyrobami tytoniowymi

System identyfikowalności wyrobów tytoniowych oraz zabezpieczenia (Track&Trace and security feature) [1]

Opakowania jednostkowe wyrobów tytoniowych będą oznaczane niepowtarzalnym identyfikatorem.

Uczestnicy obrotu, z wyłączeniem pierwszego punktu detalicznego, będą rejestrować każdorazowe nabycie wyrobów tytoniowych, a także ich przemieszczanie, bezpośrednio do repozytorium pierwotnego (primary repository) lub przy pomocy routera.

Zebrane informacje zostaną udostępnione organom państw członkowskich oraz Komisji Europejskiej na potrzeby walki z nielegalnym handlem wyrobami tytoniowymi.

System ten realizowany będzie, w szczególności poprzez:

Ważne! w przypadku wyrobów tytoniowych wyprodukowanych poza Unią Europejską (UE), ww. obowiązki będą dotyczyć tylko wyrobów przeznaczonych lub wprowadzanych na rynek UE.

Obowiązki związane z funkcjonowaniem systemu Track&Trace:

  1. właściwe władze państwa członkowskiego (w Polsce będzie to Minister Finansów) wyznaczą podmiot wydający identyfikatory (ID issuer). W tym zakresie trwają aktualnie prace legislacyjne (link otwiera nowe okno w innym serwisie);
  2. producenci i importerzy wyrobów tytoniowych zawrą umowy ws. przechowywania danych z niezależną stroną trzecią, która będzie prowadzić ośrodek przechowywania danych (primary repository);
  3. Komisja Europejska wyznaczy dostawcę, którego zadaniem będzie prowadzenie repozytorium wtórnego – całościowej bazy danych (secondary repository provider);
  4. uczestnicy obrotu wyrobami tytoniowymi zarejestrują, także zakłady i maszyny, w rejestrze prowadzonym przez podmiot wydający identyfikatory (identifier codes for economic operators, facilities, machines);
  5. producenci wyrobów tytoniowych przekażą wszystkim uczestnikom obrotu tymi wyrobami (z wyłączeniem pierwszego punktu detalicznego), w tym importerom, przedsiębiorcom, którzy prowadzą magazyny i przedsiębiorcom transportowym, niezbędne urządzenie do rejestrowania wyrobów tytoniowych, które podmioty te nabywają, sprzedają, przechowują, transportują lub w stosunku do których dokonują innego rodzaju czynności [2];
  6. producenci i importerzy zapewnią, aby bezpośrednio po naniesieniu niepowtarzalnego identyfikatora na opakowanie jednostkowe, był on weryfikowany pod względem prawidłowego umieszczenia i czytelności. Proces ten jest chroniony za pomocą urządzenia do rejestrowania procesu weryfikacji, po umieszczeniu każdego niepowtarzalnego identyfikatora opakowania jednostkowego, które dostarcza i instaluje niezależna strona trzecia (anti-tampering device).

Ważne! Zestawienie to nie jest wyczerpujące. Szczegółowe regulacje w zakresie norm technicznych dot. ustanowienia i funkcjonowania systemu identyfikowalności wyrobów tytoniowych oraz głównych elementów umów ws. przechowywania danych, zawieranych w ramach tego systemu, zostały określone w aktach wykonawczych i implementujących [3].

Zabezpieczenie opakowania jednostkowego wyrobów tytoniowych (security feature)  

Na opakowaniu jednostkowym wyrobów tytoniowych, oprócz niepowtarzalnego identyfikatora, będzie umieszczane zabezpieczenie odporne na ingerencję, umożliwiające sprawdzenie autentyczności wyrobów tytoniowych.

Zabezpieczeniem tym mogą być znaki akcyzy, jeśli spełniają wszystkie techniczne normy i funkcje [4].

Aktualnie trwają prace legislacyjne (link otwiera nowe okno w innym serwisie) nad rozwiązaniem, które pozwoli na ustanowienie znaku akcyzy jako zabezpieczenia opakowania jednostkowego wyrobów tytoniowych.

Wyjątkiem będą wyroby tytoniowe, dla których określono elementy jakie powinno mieć zabezpieczenie, sprzedawane w sklepach wolnocłowych podróżnym, którzy udają się do państw trzecich. Informacja na ten temat znajduje się na stronie Ministerstwa Finansów (link otwiera nowe okno w innym serwisie).

Ważne! Szczegółowe regulacje ws. norm technicznych dot. zabezpieczeń umieszczanych na wyrobach tytoniowych zostały określone przez akty wykonawcze i implementujące [5].

System identyfikowalności oraz zabezpieczenie powinny zostać wdrożone w państwach członkowskich:

  • do 20 maja 2019 r. w zakresie papierosów i tytoniu do samodzielnego skręcania papierosów,
  • do 20 maja 2024 r. w zakresie wyrobów tytoniowych innych niż papierosy i tytoń do samodzielnego skręcania papierosów.

 

Ważne! Aktualnie trwają prace legislacyjne (link otwiera nowe okno w innym serwisie) nad zmianą ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych i dostosowaniem jej do ww. aktów wykonawczych.

Zachęcamy do śledzenia oficjalnej strony Komisji Europejskiej (link otwiera nowe okno w innym serwisie). Publikowane są tam m.in. materiały z warsztatów regionalnych z podmiotami. Zaprezentowana została ogólna wizualizacja funkcjonowania systemu Track&Trace oraz wyliczenie podstawowych obowiązków państw członkowskich oraz uczestników obrotu wyrobami tytoniowymi.

 

Przypisy:

[1] wprowadzone dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającą dyrektywę 2001/37/WE

[2] art. 10a ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. 1996 Nr 10, poz. 55, z późn. zm.)

[3] o których mowa w art. 15 i 16 dyrektywy 2014/40/UE

[4] wymagane na mocy dyrektywy 2014/40/UE

[5] o których mowa w art. 15 i 16 dyrektywy 2014/4/UE